Cảm giác da đột ngột xuất hiện những mảng mẩn đỏ li ti, kèm ngứa râm ran như có kiến bò dưới da không chỉ gây khó chịu mà còn khiến nhiều người lo lắng về tình trạng sức khỏe của làn da. Đây có thể là phản ứng thoáng qua, nhưng cũng có khả năng là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề da liễu tiềm ẩn cần được quan tâm đúng mức.
Mục lục
Vậy hiện tượng nổi mẩn đỏ ngứa như kiến cắn xuất phát từ đâu và nên xử lý ra sao để an toàn, hiệu quả? Hãy cùng Innocare Pharma tìm hiểu chi tiết và chia sẻ những hướng chăm sóc phù hợp trong bài viết dưới đây.
Bị nổi mẩn đỏ ngứa như kiến cắn là bệnh gì?
Cảm giác da nổi mẩn đỏ kèm theo ngứa râm ran, châm chích như kiến bò hoặc kiến cắn là tình trạng khá phổ biến, có thể gặp ở nhiều độ tuổi khác nhau. Biểu hiện này không đơn thuần chỉ là phản ứng ngoài da mà trong một số trường hợp còn là dấu hiệu cảnh báo các rối loạn bên trong cơ thể. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp người bệnh xử trí kịp thời, tránh để tình trạng kéo dài hoặc tiến triển nặng hơn.
1. Mề đay mẩn ngứa
Mề đay mẩn ngứa là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất khiến da xuất hiện cảm giác ngứa như kiến cắn. Đây là phản ứng của hệ miễn dịch khi cơ thể tiếp xúc với các dị nguyên như thực phẩm lạ, hải sản, thuốc, phấn hoa, lông động vật hoặc sự thay đổi thời tiết.
Đặc trưng của mề đay là các nốt sẩn phù màu hồng hoặc đỏ nhạt, có ranh giới tương đối rõ, nổi gồ trên bề mặt da. Người bệnh thường cảm thấy ngứa dữ dội, châm chích, nóng rát, đặc biệt là khi ra mồ hôi hoặc về đêm. Một điểm dễ nhận biết là các tổn thương này có xu hướng lan rộng nhanh nếu gãi nhiều, đồng thời có thể tự lặn sau vài giờ đến vài ngày nhưng cũng rất dễ tái phát.
2. Dị ứng thời tiết hoặc môi trường
Sự thay đổi đột ngột của môi trường sống, đặc biệt là nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh, độ ẩm cao, gió lạnh hoặc không khí ô nhiễm có thể kích thích các đầu mút thần kinh dưới da. Điều này dẫn đến cảm giác ngứa râm ran, chích nhẹ như bị kiến cắn dù trên da không xuất hiện tổn thương rõ rệt ban đầu.
Tình trạng này thường gặp ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc hệ miễn dịch phản ứng mạnh. Các nốt mẩn đỏ có thể xuất hiện rải rác hoặc thành từng mảng nhỏ, mức độ ngứa tăng lên khi thời tiết thay đổi thất thường, giao mùa hoặc khi cơ thể ra nhiều mồ hôi.
3. Viêm da tiếp xúc
Viêm da tiếp xúc xảy ra khi da tiếp xúc trực tiếp với các yếu tố gây kích ứng hoặc dị ứng như hóa chất tẩy rửa, mỹ phẩm không phù hợp, kim loại, thuốc nhuộm, cao su hoặc các loại vải dễ gây cọ xát như len, sợi tổng hợp.
Biểu hiện thường gặp là da đỏ, ngứa, có cảm giác châm chích như kiến bò tại đúng vùng tiếp xúc. Một số trường hợp có thể xuất hiện mụn nước nhỏ, bong tróc hoặc khô rát da. Nếu tiếp tục tiếp xúc với tác nhân gây kích ứng, triệu chứng sẽ nặng dần và lan rộng sang các vùng da lân cận.
4. Các bệnh lý tiềm ẩn bên trong cơ thể (Cảnh báo)
Không ít trường hợp nổi mẩn đỏ ngứa như kiến cắn là dấu hiệu cảnh báo các rối loạn chức năng nội tạng, đặc biệt khi tình trạng này kéo dài, tái phát nhiều lần và không đáp ứng với các biện pháp chăm sóc da thông thường.
- Rối loạn chức năng gan (nóng gan): Khi gan hoạt động kém, khả năng đào thải độc tố bị suy giảm, các chất độc tích tụ trong máu và được bài tiết một phần qua da. Điều này dễ gây ra cảm giác ngứa âm ỉ, nổi mẩn đỏ, đặc biệt rõ hơn vào ban đêm hoặc sau khi ăn đồ cay nóng, rượu bia.
- Bệnh thận: Suy giảm chức năng thận làm nồng độ ure và các chất thải chuyển hóa trong máu tăng cao. Những chất này có thể kích thích da, gây ngứa kéo dài, châm chích như kiến cắn kèm theo da khô, sạm màu.
- Rối loạn thần kinh cảm giác: Một số trường hợp ngứa không xuất phát từ tổn thương da thực thể mà do rối loạn dẫn truyền thần kinh ngoại biên. Người bệnh có cảm giác kiến bò, kim châm hoặc ngứa khắp người dù bề mặt da hoàn toàn bình thường. Tình trạng này thường liên quan đến căng thẳng kéo dài, thiếu hụt vitamin nhóm B hoặc các bệnh lý mạn tính.
Cách xử lý nhanh khi bị ngứa như kiến cắn tại nhà
Khi xuất hiện cảm giác ngứa râm ran, châm chích như kiến cắn trên da, việc xử lý đúng cách ngay từ đầu sẽ giúp làm dịu triệu chứng, hạn chế tổn thương và ngăn ngừa nguy cơ viêm nhiễm. Người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản tại nhà sau đây để cải thiện tình trạng khó chịu.
Làm dịu da tức thì
Ưu tiên tắm bằng nước mát hoặc nước ấm nhẹ để làm dịu các đầu mút thần kinh dưới da. Tránh tuyệt đối việc dùng nước quá nóng vì nhiệt độ cao có thể làm khô da, khiến cảm giác ngứa tăng lên. Ngoài ra, có thể chườm lạnh lên vùng da bị ngứa trong khoảng 10–15 phút để giảm sưng, giảm châm chích và tạo cảm giác dễ chịu nhanh chóng.
Sử dụng nguyên liệu tự nhiên
Một số thảo dược quen thuộc có tác dụng làm dịu da và giảm ngứa khá tốt. Tắm nước lá khế hoặc lá trà xanh đã đun sôi để nguội giúp sát khuẩn nhẹ, giảm viêm và làm dịu da. Với những vùng da khu trú, có thể bôi gel lô hội (nha đam) tươi để cấp ẩm, làm mát và giảm cảm giác rát ngứa.
Dưỡng ẩm phục hồi da
Sau khi làm sạch, việc dưỡng ẩm là bước rất quan trọng. Nên lựa chọn các loại kem dưỡng ẩm lành tính, không chứa hương liệu hay cồn để giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da, hạn chế mất nước và giảm kích ứng. Da đủ ẩm sẽ ít bị ngứa hơn và nhanh hồi phục hơn.
Điều chỉnh chế độ ăn uống
Bên cạnh chăm sóc bên ngoài, người bị ngứa như kiến cắn cần chú ý bổ sung đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ quá trình đào thải độc tố. Đồng thời, tăng cường Vitamin C từ trái cây tươi như cam, bưởi, kiwi hoặc rau xanh giúp nâng cao sức đề kháng, hỗ trợ da chống lại các tác nhân gây dị ứng và viêm ngứa.
Khi nào cần đi khám bác sĩ ngay?
Người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám khi tình trạng nổi mẩn đỏ, ngứa râm ran như kiến cắn kéo dài quá 48 giờ dù đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà nhưng không thuyên giảm.
Ngoài ra, nếu vùng da bị ngứa xuất hiện dấu hiệu nhiễm trùng như sưng tấy, nóng đỏ, đau nhiều hoặc mưng mủ, đây có thể là biểu hiện viêm da cần điều trị y tế kịp thời. Đặc biệt nguy hiểm là các trường hợp ngứa kèm theo sốt, khó thở, chóng mặt, choáng váng hoặc mệt lả, vì đây có thể là dấu hiệu của phản ứng dị ứng nặng hoặc sốc phản vệ, cần được cấp cứu và can thiệp ngay để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Cảm giác bị ngứa khắp người như kiến cắn gây không ít phiền toái cho sinh hoạt hàng ngày. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã nắm vững cách xử lý an toàn và hiệu quả nhất. Nếu thấy thông tin này hữu ích, hãy chia sẻ cho bạn bè và đừng quên theo dõi Innocare Pharma để không bỏ lỡ các bí quyết sống khỏe mỗi ngày!
